Oględów

W zapisach kronikarskich prof. Piekosiński podaje że nazwa wsi Oględów wywodzi się od nazwy założyciela, która brzmiała prawdopodobnie „Oględ".

Z analizy dziejów regionu wynika, że na terenie obecnego Oględowa kilka drewnianych domów stało już w X-XI wieku. W 1252 r. Bolesław Wstydliwy zwołał w Oględowie wiec senatorski, w którym sam uczestniczył, podobny wiec odbył się tutaj w 1256 r. W 1357 r. rozstrzygnięto spór o granice dóbr pomiędzy posiadłościami staszowskimi Staszka i Andrzeja, a posiadłościami kurozwęckimi podkomorzego sandomierskiego Dobiesława. Na dworze w Oględowie odbywały się zjazdy możnych-wojewodów i kasztelanów. Był tam również gród, kasztelania i ośrodek administracyjny, a także młyn Oględowski. W roku 1417 miał miejsce spór o granice pomiędzy kolejnymi właścicielami.

Właścicielami Oględowa były po Wojciechu Jastrzębcu następujące rody: Kurozwęckich, Łaskich, Tęczyńskich , Opalińskich, Lubomirskich, Sieniawskich, Denhoffów, Czartoryskich, Potockich. Hrabia Artur Potocki był ostatnim właścicielem dóbr.

W 1815 r. hrabia Jan Potocki założył „bank zbożowy", który włościanom znajdujących się w trudnych warunkach materialnych zboże pożyczał. W roku 1857 r. z pieniędzy pochodzących z części zboża założono kasę gminną. W 1823 roku kolejny spadkobierca Artur Potocki założył „Bank Wełniany", który służył pomocą cechowi sukienników staszowskich. W 1827 roku było tu 41 domów i 320 mieszkańców. Według Długosza Oględów należał do parafii Zborów, był własnością Jana Rytwiańskiego, wojewody krakowskiego. Był tu folwark, karczmy zagrodnicy, młyn i łany kmiece. W roku 1911 założona został Spółdzielnia Spożywców. Gmina w Oględowie istniała już przed 1815 rokiem i przetrwała do września 1954 r. Mieszkańcy Oględowa czynnie włączali się w wydarzenia patriotyczne. Przynajmniej dwaj mieszkańcy Oględowa brali udział w powstaniu styczniowym- obaj nosili nazwisko Żaczek. Podczas przemarszu Brygady Legionów przez ziemię oględowską w 1915 r. Józef Piłsudski zatrzymał się w domu należącym do rodziny Skalskich. W 1936 r. wmurowano w ścianę budynku tablicę upamiętniającą przebywanie tu I Marszałka Polski- komendanta I Brygady Legionów. Budynek został zniszczony w czasie drugie wojny światowej, a na jego miejscu wybudowano nowy, zachowując jednak ścianę z tablicą. W 1917 r. powstała w Oględowie komórka Polskiej Organizacji Wojskowej. Aby ukryć działalność, a jednocześnie spełniać cele szkoleniowe POW, postanowiono założyć Ochotniczą Straż Pożarną. 8 maja 1917 r. władze austriackie zalegalizowały Ochotniczą Straż Pożarną w Oględowie. W 1918 r. oględowscy strażacy rozbrajali Austriaków, a wielu wstąpiło do tworzonego wojska polskiego. Oględów ma wielkie tradycje ruchu ludowego. Już kilka lat przed I-szą wojną światową istniała grupa ludowa „Zaranie", potem w okresie 1918-1939 r. działało koło PSL „PIAST", potem Polskie Stronnictwo Ludowe. Wielu mieszkańców wzięło udział w działaniach wojennych, a po przegranej kampanii wrześniowej prowadziło aktywną działalność konspiracyjną- kilkadziesiąt osób należało do Batalionów Chłopskich. 16 października 1983 r. odznaczono wieś Oględów „Krzyżem Walecznych" za odwagę mieszkańców w walkach z hitlerowskim okupantem. Na budynku szkoły w 1985 r. umieszczono tablicę pamiątkową w 90-tą rocznicę powstania Ruchu Ludowego PSL. Na koniec 2012 roku w Oględowie mieszkało 445 osób.


Serwis prowadzony jest przez Urząd Miasta i Gminy w Staszowie, Biuro Promocji
ul. Opatowska 31, 28-200 Staszów, tel. 15 864 83 88, e-mail: promocja@staszow.pl.